Het polyvagaal principe richt zich op de fysiologische reacties van het lichaam. Het helpt ons te
begrijpen hoe deze reacties ons gedrag en emoties beïnvloeden, dit inzicht kan ons helpen beter om
te gaan met stress en trauma.
Dit principe legt uit hoe ons autonome zenuwstelsel reageert op stress, waarbij de rol van de Nervus
Vagus (een hersenzenuw) benadrukt wordt. Deze zenuw heeft verbindingen met verschillende
organen en heeft invloed op ons gevoel van veiligheid en sociale interactie.

Window of Tolerance

De ventrale vagus: gevoel van veiligheid, ontspannen en verbonden met mensen om je heen
hartgebied, regulatie, rustige hartslag en ademhaling. Je kunt goed nadenken, voelen, afwegen,
maken, groeien, samen zijn, lachen, ontspannen.

De sympathische zenuwstelsel: gevoel van stress, opgejaagdheid, zorgen maken. Vechten,
vluchten
middenrif en maaggebied, maakt je klaar om te rennen, vechten, schrap te zetten, te verdedigen,
ervaart angst, wantrouwen, hyperarousel.

De dorsale vagus: afgesloten gevoel met de buitenwereld, numb (verdoofd, gevoelloos, apathie)
Shutdown, bevriezen, dissociatie, wegvallen. Overleving, gevaar, reactie vanuit het oudste deel van je
(reptielen) brein, ineenstorting, alleen, hulpeloosheid, tijdloos, contactverlies

Boekentip: The Horse Boy – Rupert Isaacson (2009) – BoekMeter.nl

‘Trauma victims cannot recover until they become familiar and befriend with the sensations in their
body’

Bessel van der Kolk

Polyvagaal theorie & het samen zijn met paarden

• Paarden zijn sociaal intelligente kudde dieren, daarom zullen ze een gestreste kuddegenoot (een mens kan tijdelijk tot de kudde behoren) helpen te ontspannen.
• Met de aanwezigheid van een paard (mits deze in balans is) worden we van nature uitgenodigd meer in contact te komen met ons lichaam en gevoelens.
• Paarden hebben over het algemeen een lagere hartslag en ademhaling dan mensen.
• Het paard is altijd aan het co-reguleren, ze zullen steeds kalmerende signalen afgeven zodat de situatie ontspannen en in balans blijft. Co-regulatie is de invloed van het ene zenuwstelsel op het andere, dit is een interactief proces.
• Bij dieren voelen mensen zich vaak meer op het gemak, er is vaak minder of geen schaamte en is meer vertrouwen, de steun kan daardoor eerder toegelaten worden wat helpend kan zijn om in contact te blijven met de innerlijke sensaties die onderdrukt zijn geweest.
• Paarden zijn net als wij; zoogdieren, ook zij kennen; vluchten, vechten of bevriezen.
• In het hier en nu kan er langzaam een connectie met het lichaam hersteld worden. Overtollige spanningen kunnen dan op een veilige manier met behulp van het paard ontladen worden.
• Paarden leven dus mindful of eigenlijk mind empty van zichzelf.
• Met paarden beweeg je vanzelf meer, het motiveert om aan lichaamsbeweging te doen.
• Een paard kan je door de buitenwereld ‘dragen’, het stofje oxytocine kalmeert het zenuwstelsel en activeert het brein.
• We worden als het ware mee genomen in de aanwezigheid van het paard.
• Interventies zijn meer van nature effectief
• Men kan ontspanning, rust, energie en ondersteuning voelen van het paard, het zenuwstelsel komt meer in balans -> lichaam wordt uitgenodigd om fysiologisch te reguleren
• Paarden hebben een groot hart en een diepe ademhaling, het energieveld is ook groter en krachtiger dan die van mensen, dit kan een (diep) fysiologisch effect hebben.
• Met paarden wordt je uitgedaagd om bewuster te zijn van je innerlijke gewaarwordingen.
• Het is een effectieve en vooral leuke manier van leren. Ervaringsgericht, interactief en niet bedreigend, terwijl het toch uitdagend en leerzaam is